Máy bơm kêu è è không chạy là bị gì? Nguyên nhân và cách sửa chữa

Máy bơm kêu è è không chạy là tình trạng nhiều người gặp phải sau vài năm sử dụng. Khi cắm điện, máy phát ra tiếng kêu đặc trưng nhưng motor không quay hoặc quay rất yếu. Đây là tín hiệu cảnh báo nghiêm trọng – nếu để lâu, motor có thể bị cháy hoàn toàn. Nguyên nhân thường chỉ đến từ một bộ phận nhỏ đang gặp sự cố. Cùng Tân Hoàn Cầu tìm hiểu chi tiết và cách xử lý siêu dễ – chỉ 10 phút là nước lại phun mạnh!

Máy bơm kêu è è không chạy là bị gì?

Máy bơm kêu è è không chạy là hiện tượng motor vẫn có điện và cố gắng khởi động, nhưng trục quay không thể vận hành bình thường. Khi đó, bạn sẽ nghe tiếng “è è” phát ra từ motor – dấu hiệu cho thấy máy có thể đang bị kẹt cơ học, tụ điện yếu hoặc hỏng, hoặc cuộn dây không đủ lực khởi động.

Tình trạng này thường xảy ra ở máy bơm nước sau thời gian dài không sử dụng. Nếu không xử lý kịp, mô-tơ có thể bị nóng, cháy tụ hoặc đứt dây quấn.

Một số biểu hiện dễ nhận biết:

• Cắm điện, máy bơm kêu to, không thấy nước ra.
• Motor kêu nhưng không chạy, chỉ rung nhẹ.
• Cánh quạt bị kẹt hoặc quay rất chậm.
• Sau vài phút, máy bơm nóng lên nhanh.

Nguyên nhân khiến hiện tượng máy bơm kêu è è không chạy

Có nhiều lý do gây ra hiện tượng máy bơm kêu è è không chạy, nhưng phổ biến nhất gồm 2 nhóm nguyên nhân chính sau:

1. Nguyên nhân cơ khí (kẹt)

• Cánh quạt hoặc guồng bơm bị kẹt: Bụi bẩn, rỉ sét hoặc vật lạ tích tụ lâu ngày trong buồng bơm khiến cánh quạt không thể quay tự do. Đây là tình trạng thường gặp khi máy bơm đặt ở nơi ẩm thấp hoặc không được vệ sinh định kỳ.
• Bạc đạn bị khô dầu hoặc hỏng: Sau thời gian dài hoạt động, bạc đạn có thể bị khô dầu, mòn hoặc vỡ, làm tăng ma sát và khiến trục motor quay nặng, thậm chí kẹt cứng hoàn toàn.
• Phớt cơ khí bị kẹt: Phớt bị cứng, kẹt hoặc hỏng do rò rỉ nước lâu ngày làm han gỉ các bộ phận xung quanh, khiến trục motor bị ghì lại, không thể quay trơn tru.
• Trục motor bị bó: Khi máy hoạt động trong điều kiện quá nhiệt hoặc bị ẩm, trục motor có thể biến dạng hoặc gỉ nhẹ, dẫn đến hiện tượng quay không trơn tru và máy bơm kêu è è đặc trưng.

2. Nguyên nhân điện học

• Tụ điện khởi động bị yếu hoặc hỏng: Tụ điện giúp tạo mô-men xoắn ban đầu để motor khởi động. Khi tụ bị yếu, máy bơm chỉ rung nhẹ, phát tiếng è è nhưng không thể quay. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tình trạng motor kêu nhưng không chạy.
• Nguồn điện yếu hoặc không ổn định: Điện áp thấp khiến motor không đủ công suất để khởi động, dẫn đến tình trạng máy kêu è è rồi tự ngắt. Hiện tượng này thường xảy ra vào giờ cao điểm hoặc ở khu vực điện yếu.
• Cuộn dây motor bị chập hoặc cháy: Khi cuộn dây trong motor bị hư, dòng điện vẫn đi qua nhưng không sinh đủ từ trường để quay rotor. Dấu hiệu đi kèm thường là mùi khét nhẹ hoặc máy nóng nhanh bất thường.
• Lỗi công tắc ly tâm (với motor có thiết kế này): Ở một số dòng máy bơm, công tắc ly tâm đảm nhiệm việc ngắt tụ khởi động sau khi motor đã đạt tốc độ. Nếu linh kiện này bị kẹt hoặc hỏng, quá trình khởi động sẽ thất bại và máy chỉ phát tiếng è è.

Cách kiểm tra và xác định nguyên nhân

Cách kiểm tra nguyên nhân máy bơm kêu è è không chạy rất đơn giản. Lưu ý quan trọng nhất là phải rút điện máy bơm ra trước khi thực hiện các bước sau để đảm bảo an toàn tuyệt đối.

1. Kiểm tra Cơ khí (Kẹt)

Ngắt điện hoàn toàn, sau đó dùng tay quay nhẹ cánh quạt (nếu là bơm ly tâm đặt cạn) hoặc trục bơm. Nếu trục quay nhẹ nhàng và trơn tru, loại bỏ nguyên nhân kẹt cơ khí.

Nếu quay rất nặng hoặc bị kẹt cứng → máy bơm đang bị kẹt cơ khí.

Khi xác định máy bị kẹt, nguyên nhân thường đến từ cánh bơm hoặc bạc đạn.

• Kẹt ở đầu bơm: Tháo phần đầu bơm (nơi nước ra vào) và kiểm tra cánh bơm bên trong. Vệ sinh sạch rong rêu, rỉ sét hoặc vật lạ bám vào.
• Bạc đạn (vòng bi) hư hoặc khô dầu: Nếu sau khi vệ sinh mà trục vẫn quay nặng, khả năng cao bạc đạn đã mòn hoặc vỡ.

2. Kiểm tra nguyên nhân điện học

Nếu trục quay nhẹ nhàng nhưng máy vẫn kêu è è không chạy, 90% nguyên nhân là do tụ điện hoặc điện áp yếu.

• Tụ điện khởi động bị hỏng: Tụ thường nằm trong hộp nhỏ trên thân máy bơm. Nếu thấy tụ phồng, nứt, hoặc chảy dầu, gần như chắc chắn tụ đã hỏng.
• Nguồn điện yếu hoặc chập chờn: Kiểm tra ổ cắm, dây dẫn và điện áp nguồn. Nếu điện yếu, motor không đủ lực để khởi động.
• Cháy cuộn dây motor: Nếu nghe tiếng è è kèm mùi khét, rất có thể cuộn dây bên trong motor đã cháy.

Lưu ý: Khi không chắc chắn, nên mang máy đến trung tâm sửa chữa hoặc thợ điện chuyên máy bơm để được kiểm tra chính xác.

Cách khắc phục khi máy bơm bị kêu è è không chạy

Sau khi xác định nguyên nhân, bạn có thể xử lý theo hướng sau:

• Thay tụ điện mới: Nếu tụ bị yếu hoặc phồng, thay đúng loại có giá trị điện dung tương đương.
• Vệ sinh trục và cánh bơm: Tháo vỏ sau, loại bỏ cặn bẩn, rỉ sét, bôi trơn bạc đạn bằng mỡ chịu nhiệt.
• Thay bạc đạn: Nếu nghe tiếng rít kim loại, rung mạnh → bạc đạn mòn, cần thay mới.
• Kiểm tra nguồn điện: Sử dụng ổn áp hoặc chạy thử ở khu vực điện ổn định để tránh sụt áp.
• Sửa hoặc quấn lại motor: Khi cuộn dây bị cháy hoặc chập, nên đem đến cơ sở kỹ thuật để quấn lại mô-tơ.

Với máy bơm kêu è è không chạy, tuyệt đối không để máy hoạt động lâu, vì dòng điện tăng cao dễ làm cháy mô-tơ và hỏng tụ.

Lưu ý an toàn khi sửa chữa máy bơm

• Luôn ngắt nguồn điện: Trước khi chạm vào bất kỳ bộ phận nào của máy bơm, hãy ngắt cầu dao điện cấp nguồn.
• Xả điện Tụ điện: Tụ điện có thể tích điện và gây giật mạnh. Sau khi ngắt điện, dùng tua vít cách điện để chạm vào hai cực của tụ nhằm xả hết điện tích còn lại.
• Tránh nước: Đảm bảo khu vực sửa chữa khô ráo và không để nước bắn vào motor khi đang kiểm tra điện.

Khi nào cần thay mới máy bơm?

Trong một số trường hợp, máy bơm kêu è è không chạy là dấu hiệu cho thấy thiết bị đã xuống cấp nghiêm trọng. Nên xem xét thay mới máy bơm nếu gặp các tình huống sau:

• Cháy motor nặng và nhiều lần: Khi motor bị cháy hoặc quấn lại nhiều lần, hiệu suất sẽ giảm đáng kể và khả năng tiết kiệm điện sẽ kém.
• Vỏ/Khung bơm bị ăn mòn: Các bộ phận cơ khí bên ngoài bị rỉ sét, nứt vỡ hoặc ăn mòn quá mức, không đảm bảo độ kín và an toàn.
• Chi phí sửa chữa quá cao: Nếu tổng chi phí thay tụ, bạc đạn, phớt và quấn lại motor gần bằng 50-70% giá trị máy bơm mới.

Khi đó, việc đầu tư máy bơm mới phù hợp công suất và nguồn nước sẽ tiết kiệm hơn so với sửa đi sửa lại nhiều lần.

Nếu bạn đang tìm máy bơm nước chất lượng, hoạt động bền bỉ và dễ bảo trì, Công ty Cổ phần Cơ điện Tân Hoàn Cầu là lựa chọn đáng tin cậy. Với hơn 20 năm kinh nghiệm trong ngành, chúng tôi chuyên cung cấp đa dạng dòng máy bơm: từ bơm nước gia đình, bơm cao áp, bơm lưu lượng lớn đến bơm hút giếng sâu hai đầu. Sản phẩm của Tân Hoàn Cầu luôn đạt hiệu suất cao, độ bền vượt trội cùng chính sách bảo hành uy tín, sẵn sàng đáp ứng mọi nhu cầu của bạn.

Chỉ cần nắm chắc cách khắc phục máy bơm kêu è è không chạy, bạn có thể tự sửa tại nhà trong tích tắc, tránh mất nước giữa chừng, tiết kiệm tiền thợ và bảo vệ motor khỏi cháy nổ. Áp dụng ngay các bước kiểm tra đơn giản để máy bơm kêu to không còn là ác mộng – nước đầy bồn, máy bền bỉ nhiều năm!